Son birkaç yıldır gündemimizde olan yapay zeka kavramının, aslında 1950 yılından beri hayatımızın bir parçası olduğunu biliyor muydunuz? Bugün farklı işlevleriyle kimi zaman bir eğlence aracına da dönüşen yapay zeka uygulamaları, işletmelerin tüm geleceğini şekillendirecek bir etki alanına sahip!
Üretken yapay zeka uygulamaları, son birkaç yıldır çığır açan gelişmelere şahit olmamızı sağlıyor. Gündelik hayattaki kullanımları bir yana, bu akıllı teknolojilerin mevcut meslek gruplarını ve işletmeleri nasıl etkileyeceği de apayrı bir tartışma konusu. Yapay zeka alanındaki çalışmalarını sürdüren Değişim Yönetimi Profesyoneli Oya Geron da bu doğrultuda, yapay zeka uygulamalarına adaptasyon sağlayamayan şirketlerin uzun vadede büyük problemlerle karşılaşacağını vurguluyor.
1. Yapay Zeka Nedir?
Yapay zeka (artificial intelligence: AI), insan zekasını taklit ederek problem çözme kabiliyeti bulunan teknolojilerin genelini ifade ediyor. Bugün gerek görsel oluşturma gerek hikaye yazdırma ya da somut problemlerimizi çözme amacıyla kullandığımız yapay zekanın sınırları aslında sanıldığından çok daha geniş. Yapay zeka sistemlerini en basit tabiriyle bilgisayar kontrolündeki bir robot olarak ifade edebiliriz. Ancak AI teknolojisi, elde ettiği veriler ışığında türlü problemleri insan zekasına en yakın şekilde, hatta çok daha hızlı çözümleme yeteneğine sahip.
İşleyiş sisteminde insanları düşünme yöntemlerini analiz eden ve bu yöntemleri her geçen gün geliştirmeye odaklanan yapay zeka programları, çözümlemesi belki de günler alabilecek karmaşık problemleri insana özgü bir şekilde fakat çok daha kısa sürede, hatta saniyeler içerisinde çözüme kavuşturabiliyor. Yapay zekanın tüm bu mahareti, onu günlük hayata ve iş hayatına adapte etme sürecimizi de haliyle hızlandırıyor.
2. Yapay Zeka Nasıl Ortaya Çıktı?
“Makineler de düşünebilir mi?” Bu soru, yapay zeka teknolojisi geliştirilmeye başlamadan önce Alan Mathison Turing tarafından ortaya atıldı. Bizler yapay zeka teknolojisiyle kısa süredir bu kadar iç içeyiz. Oysaki yapay zeka kavramı, bundan neredeyse 80 sene önce, 1950’li yıllarda çoktan tartışılmaya başladı. Turing’in Mind dergisi için kaleme aldığı Hesap Makineleri ve Zeka başlıklı makaleyle birlikte bu tartışmalar daha da hız kazanmaya başladı. Ancak insanlık, buna karşılık yapay zekanın somut örnekleriyle ancak 90’lı yıllarda tanışabildi. Yine de zannettiğinizden daha erken, öyle değil mi?
3. Yapay Zekanın Kullanım Alanları Nelerdir?
Gerçek sandığınız bir fotoğrafın yapay zekaya ait olduğunu öğrenince hala hayrete düşüyor olabilirsiniz. Ancak daha fazla şaşırmaya şimdiden hazır olmalısınız. Çünkü bu teknolojinin gerçekten neler yapabileceği ve işletmelere neler katabileceği konusunda yapay zeka uzmanları bile heyecana kapılıyor.
“Hedef Filo ile Değişik Kafalar” podcast programının Üretken Yapay Zeka ile İK ve Finansın Dönüşümü başlıklı yayınına konuk olan ve AI teknolojisi üzerine çalışmalarını sürdüren Oya Geron, yapay zekanın insanlardaki üretme kapasitesine katkıda bulunduğunu ve önümüzdeki 10 yıl içerisinde tüm dünyanın büyük bir değişime gidebileceğini vurguluyor. Örneğin;
3.1. Sağlık Sektörü
Sağlık gibi kritik önem taşıyan bir alanı yapay zeka teknolojilerine emanet etmek biraz riskli görünebilir. Ancak yapay zeka uygulamalarının en çok sağlık sektörüne katkı sağlayacağını söylemek mümkün. Hastalıkların teşhisinde, tıbbi görüntüleme işlemlerinde ve yeni ilaçların geliştirilmesinde kullanılan bu teknoloji, hastaların verilerini değerlendirirken tedavi süreçlerini çok daha pratik ve kolay hale getiren bakım cihazlarında da öne çıkıyor.
3.2. Finans Sektörü
Yapay zekanın insanlığa en büyük katkısı, problemlere karşı getirdiği hızlı ve yaratıcı çözümler oluyor. Finansal tahmin ve öngörülerin yapay zekalar ile yapılması hata riskini azaltırken, daha ivedi ve net çözümlere ulaşmayı da kolaylaştırıyor. Yalnızca birkaç saniye içerisinde kredi başvurularını işlemesi ve müşterilere en doğru yatırım araçlarını önermesi, yapay zekanın finans alanındaki marifetlerine iyi bir örnek teşkil ediyor.
Oya Geron’a göre, finans ve insan kaynakları alanlarında yapay zeka kullanımına dikkat etmekte fayda var. İlgili konularda başarı elde etmenin sırrı, sektöre kolaylık sağlama potansiyeli yüksek olan bu araçları doğru yöntemlerle kullanabilmekte yatıyor.
3.3. Eğitim Sektörü
Geçmişte kişisel öğrenim ihtiyacı gözetmeyen onlarca, belki de yüzlerce kişiyle birlikte aldığınız eğitimleri düşünün. Bu eğitimlerin adeta özel ders tadında, her bireyin kendine has öğrenme düzeyine hitap edecek nitelikte olması, tüm bu süreci kolaylaştırmaz mıydı? Yapay zeka, bireysel eğitim ihtiyacına göre hizmet veren uygulamaları ile eğitim sektörüne de büyük katkı sağlıyor. Bu uygulamalar sayesinde her birey bilgileri en kolay öğrenebileceği şekilde hafızasına kaydedebiliyor.
Geleneksel öğrenme yöntemlerine meydan okuyan eğitici yapay zeka uygulamaları, bir konuyu çok daha ilgi çekici ve hikaye gibi sürükleyici hale getirebiliyor. Etkileşimli simülasyonlardan artırılmış gerçeklik teknolojilerine kadar pek çok hizmet veren yapay zeka uygulamaları, öğrenim sürecini kolaylaştırmanın yanı sıra öğrencilerin hayal gücüne de olumlu yönde dokunuş yapıyor.
3.4. Müşteri Hizmetleri
Müşterilerin sorun ve taleplerini en doğru şekilde anlayıp bir çırpıda çözüme kavuşturabilen yapay zekalar, şirketlerde çoğunlukla “chatbot” uygulaması olarak kullanılıyor. Kullanıcı veya müşteriyle metin yoluyla veya diyalog kurarak iletişim kurmaya yarayan chatbot’lar, müşteri hizmetleri alanındaki insan yükünü hafifleterek problemleri kısa sürede çözümlemeye katkı sağlıyor ve böylece zaman kaybını önlüyor. Hatta chatbot’ların kişisel danışman ve dijital asistan olma yolunda da önü epey açık.
Şirketlerindeki beyaz yakalı çalışanların iş yükünü üstlenen ve süreçleri hızlandıran Robotik Süreç Otomasyonu (RPA) hakkında neler biliyorsunuz? RPA nedir ve firmalara sağladığı kolaylıklar nelerdir merak ediyorsanız, Hedef Filo’nun T Yaka (RPA - Robot) Nedir? adlı podcast yayınını dinleyebilirsiniz.
3.5. İnsan Kaynakları
Yapay zeka uygulamalarının artmasıyla birlikte mülakatlarda interaktif avatarların da kullanılmaya başladığını biliyor muydunuz? Önümüzdeki süreçte online mülakatlara girerken insan yerine bir interaktif avatar, yani dijital personalarla karşılaşmaya hazır olun! Tıpkı diğer alanlarda olduğu gibi insan kaynakları yükünü de azaltmaya yardımcı olan yapay zeka programları, firmaların iş gücü yönetimi ve performansını iyileştirerek daha verimli çalışmaya katkı sağlıyor.
Çalışanların performansını değerlendiren, işe alım süreçlerini kolaylaştıran ve veri analizi yapabilen yapay zeka uygulamaları, işe yeni giren personellerin adaptasyon sürecini hızlandıran eğitim programlarıyla da öne çıkıyor. Kişiselleştirilmiş deneyimler sunarak çalışanların motivasyonunu artırmaya yardım eden bu tür yapay zeka programları, firmaların personelleri adına daha objektif değerlendirmelerde bulunmasını da kolaylaştırıyor.
3.6. Otomotiv Sektörü
Otonom ve akıllı elektrikli araçların geliştirilmesinde kullanılan yapay zekalar, bambaşka bir sürüş deneyimi elde etmeye imkan tanıyor. Bugün otomotiv sektörünün geleceğini şekillendiren ve adeta bambaşka bir düzeye taşıyan yapay zeka uygulamaları, kişiselleştirilebilir özellikleri sayesinde otomobilleri yalnızca bir ulaşım aracı olmaktan çıkarıyor. Hem lüks hem konforlu hem de çevre dostu bir yaşam çözümü haline dönüştürüyor.
4. Yapay Zeka Uygulamaları İşletmelere Ne Katar?
Hedef Filo ile Değişik Kafalar podcast yayınına konuk olan Oya Geron, yapay zekalar ile birlikte hızla ilerleyen değişimleri yalnızca bir araç olarak değil devrim niteliğinde değerlendirmemiz gerektiğini öne sürüyor. Sağlık sektöründen tarıma, eğitimden lojistiğe kadar pek çok alanda kullanılan ve pratik çözümler sunan yapay zekalar, iş hayatındaki verimliliği artırarak çalışma prensiplerini yeniden şekillendirmeye başladı bile.
Yapay zeka uygulamaları sayesinde veri analizinin kat kat pratik ve hızlı hale gelmesi, şirketlerin de çok daha doğru kararları vermesini sağlayabiliyor. Bu durum iş performansını yükseltirken mali açıdan tasarrufta bulunmayı da kolaylaştırıyor. Çünkü firmalar potansiyel risklere karşı erkenden önlem alabiliyor ve mali krizlerin önünü de kesmiş oluyor. Tabii tüm bunlar için yapay zekayı doğru ve akıllıca kullanabilmek şart!
5. Yapay Zekanın Geleceğine Dair Beklentiler
“Yapay zeka gelecekte mesleğimizi elimizden alacak mı?” AI teknolojisinin hayatımıza hızla giriş yapmasıyla birlikte bu soruyla da sık sık karşılaşır olduk. Oya Geron, iş gücündeki ihtiyaçların değişmesiyle birlikte şirketler ve çalışanlar olarak çift yönlü bir adaptasyon sürecine hazır olmamız gerektiğini vurguluyor. Geron’a göre bu noktada önemli olan yapay zekayı mesleğimizi elimizden alan bir tehdit olarak değil, bir partner olarak görebilmek ve bireysel olarak nasıl pay biçebileceğimizi saptayabilmek.
Yapay zekayı operasyonel açıdan değerlendirdiğimiz kadar insanı dönüştürme aracı olarak da değerlendirmemiz gerektiğini öne süren Geron, AI uygulamalarının ilerleyen dönemlerde ülkelerin üst yönetim kurulları tarafından da sıklıkla tercih edileceğini öngörüyor. Hatta şu an kimi zaman önyargıyla, kimi zaman ise büyük bir hayretle karşıladığımız yapay zeka teknolojilerinin, çok yakın bir gelecekte hayatımızın zaten ayrılmaz parçasıymış gibi olağan bir hale dönüşebileceğinin de altını çiziyor.
Yapay zekanın işletmelere sağladığı çözümler hakkında merak edilenleri konunun uzmanından öğrenmeye ne dersiniz? Cevabınız evetse, Artifica.io Kurucusu ve CEO’su Sadi Gürsoy’un konuk olduğu Yapay Zeka Uygulamaları İşletmelere Neler Katar? konulu Hedef Filo - Değişik Kafalar podcast yayınını dinlemeyi unutmayın!