Şirket Aracı Yatırımı ve Kiralama Giderleri Karşılaştırması

Söz konusu mobilite gerektiren tüm operasyonel süreçler için karar vericilerin önemli bir kısmı “Satın almak mı kiralamak mı?” sorusuna yanıt arıyor. Enflasyonist bir süreçten geçerken, araçlar satın alındığında mülkiyetiyle beraber, ani kur ve faiz şoklarına karşı koruma sağlayacağı düşünülerek uygun olabileceğine kanaat getiriliyor. Özellikle ihtiyaç duyulan araç adedi fazlalaştıkça sermayeden önemli bir pay ayırmak ya da faiz maliyetine katlanarak yüklü bir araç finansmanına erişmek gerekiyor.

Zamanla, araçların belirli kullanım süresi sonunda elden çıkarılması da kullanılan süreç boyunca ortaya çıkan maliyeti dengelemede yeterli olmayabiliyor. Çünkü araçların kullanım süresi boyunca değer kaybetmesi bir yana; düzenli bakım, kasko, vergi, trafik sigortası vb. giderler de maliyeti katlıyor. Bu maliyetlere ek yüksek faiz ortamında, paranın ciddi bir maliyeti olduğu dönemde elden çıkartmak istediğiniz araçlara alıcı bulmak giderek zorlaşıyor.

Araç satın alımı söz konusu olduğunda, satım alımdan itibaren ortaya çıkabilecek giderleri en basit haliyle şu şekilde sıralamak mümkün:

Şirket Aracı Satın Alma Giderleri

• Araç alım bedeli
• (Kredi çekilmesi halinde) faiz ödemesi
• Kredi çekilmeden mevcut sermayeden araç alımlarının karşılanması halinde oluşacak fırsat maliyeti
• MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi)
• Trafik sigortası
• Kasko
• Kurumlar Vergisi
• Yaz/kış lastikleri
• Periyodik bakım vb. hizmetler
• (İhtiyaç halinde) Araç ikamesi
• Operasyon yönetimi için personel giderleri ve eğitimi

İkinci El Satış Giderleri

• İkinci el satış kârının Gelir Vergisi
• İkinci el satış KDV ödemesi

Araç Kiralama Giderleri

Uzun dönem araç kiralamada ise bütçe planlamanıza dâhil edebileceğiniz gider kalemleri

• Kiralama süresi boyunca aylık kira tutarı
• Kurumlar vergisi

Bütün operasyonel giderlerden ve iş yükünden sağlanan tasarruflara ek, kiralık araçların aylık bedelleri kanunen kabul edilebilir giderler kapsamında yer alıyor. Kiralık araçlara ait gider ve iktisap bedellerine ilişkin kısıtlama tutarları her yıl yeniden değerleme oranı ile çarpılmak suretiyle artırılıyor. Gider olarak kaydedilebilecek tutar, 2022’de ₺8.000 , 2023’te ₺17.000 ve 2024 yılında ₺26.000 TL seviyesine çıkarılmış durumda. Bu yıl kiralanan aracın kira bedelinin bir kısmı gider olarak gösterilebilse bile, yeniden değerleme oranı ile çarpıldığında ertesi yıl tamamı gider olarak gösterilebilme olanağı söz konusu.

Konuyu örneklendirmek gerekirse; Hedef Filo’dan 2022 ve 2023 yılında B ve C segment olmak üzere 36 ay vade ile 2 adet araç kiraladığınızı varsayalım:

2022 yılında ortalama bir B segment araç kirası ₺8.395 idi. 2022 yılında bu tutarın ₺8.000’si gider gösterilebilirken, 2023 yılı ve sonrasında tamamı gider kapsamında değerleniyor. Benzer durum C segment için de geçerli; 2022 yılında ortalama bir C segment araç kirası ₺13.888 idi. 2022 yılında bu tutarın ₺8.000’si giderleşirken 2023 yılında ₺17.000 limit ile tamamı giderleştirilebilir durumda.

Aynı örneği 2023 yılı ortalama kiralarla tekrarladığımızda B segment için ortalama ₺23.218 olan kira bedelinin 2023 yılında ₺17.000’si, 2024 ve 2025 yılında ise tamamı giderleştirilebilir. C segmentte ortalama ₺35.838 olan kiranın 2023 yılında ₺17.000’si, 2024 yılında ₺26.000’si,  2025 yılında ise yeniden değerleme oranının 30% ve üzeri olması durumunda tamamı gider gösterilebilir.

Araç kiralamada gider gösterilebilir sınırın her yıl artırılması, araç başına aylık kira ödemesinin daha da aşağıya düşmesi ve bunun da şirket kârına yansıması anlamına geliyor.

Araç Kiralamak mı Satın Almak mı?

Satın alım yerine uzun dönem kiralama yapmak, şirket sermayesinin daha verimli kullanılabilmesini sağlıyor. Şirket aracına yapılacak sermaye yatırımını çeşitli yatırım enstrümanları ile kıyaslarsak:

• 2021 yılında bir önceki yıla göre B segment bir aracın fiyatı 35,9% ve C segment bir aracın fiyatı 51,5% oranında artmıştır. Buna karşılık aynı 2021 yılında 36% açıklanan yıllık enflasyona karşılık, USD/TL 76,79%, Değerli madenler (Altın, Gümüş, Platin, Paladyum vb.) 71,56%, Konut ve işyeri 66,71%, BİST100 30,5% ve TL Mevduat 18,09% getiri sağlamıştır.
• 2022 yılında bir önceki yıla göre B segment bir aracın fiyatı 98,7% ve C segment bir aracın fiyatı 90,4% oranında artmıştır. Buna karşılık aynı 2022 yılında 64,27% açıklanan yıllık enflasyona karşılık, BİST100 206,5%, Konut 161%, Devlet iç borçlanma senetleri 103,49%, USD/TL 44,07% getiri sağlamıştır.
• 2023 yılında bir önceki yıla göre B segment bir aracın fiyatı 73,3% ve C segment bir aracın fiyatı 66,9% oranında artmıştır. Buna karşılık aynı 2023 yılında 64,77% açıklanan yıllık enflasyona karşılık Değerli madenler (Altın, Gümüş, Platin, Paladyum vb.) 80,23%, Konut 78%, USD/TL 57,23%, BİST100 47,5%, TL Mevduat 35,7% getiri sağlamıştır.
• 2024 yılında, yıl sonu beklenen 38% enflasyona karşılık 50% olarak belirlenen politika faizi, araç bulunabilirliğinde yaşanan sorunların ortadan kalkması ve TL’nin değerlenmesi sonucunda geçmiş yıllarda araç piyasasında yaşanan artışların tekrarlanacağı konusunda soru işaretlerine yol açıyor. Araç piyasasının stabil seyretme olasılığına karşılık, USD/TL ve EUR/TL’deki artış, asgari ücret artışı, global düzeyde yaşanan yüksek enflasyon ve faiz, araç satın alımı durumunda operasyonel giderlerin her yıl kısmen öngörülemez şekilde artmasına yol açacaktır. Fakat araç kiralama durumunda kiralamanın ilk ayından 48 aya kadar bu giderleri sabitleyebilirsiniz.

Son 4 yılda yaşanan finansman problemleri, şirket borçları, yatırım sermayesi eksikliği ve kurumsal yatırımcının mevcut işleyişi veya sektörü sürdürülebilir görmeyip ayrılmak istemesi sonucu ortaya çıkan halka arz furyasında, Borsa İstanbul üzerinden 2021 yılında 52, 2022 yılında 40, 2023 yılında 54 ve 2024 yılı ortasına kadar 20 şirket halka açılmıştır. 2021-2024 yıllarında halka açılan şirket sayısı 2010-2020 yılları arasında halk açılan şirketlerin sayısının toplamından fazladır. Bu durum son yıllarda finansmana erişmenin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

Araç satın almak yerine kiralama yaparak, koruduğunuz sermeye ile beklenmedik durumlara karşı sahip olduğunuz emtiaları sigortalayabilir, yeni bir şube veya işyeri arazisi yatırımı yapabilir, girişim sermayesi yatırım fonları ile geleceğin girişimlerine erken aşamada yatırım yapabilir, ticari işlemlerinizi hedgeleyerek öngörülemez şoklara karşı işletmenizi güvenceye alabilirsiniz.

Şirketiniz için maliyetleri düşürmenin en akıllı yolu! Filo yönetimi kararlarında işletmelerin en doğru tercihi yapabilmesi için satın alma ve kiralama karşılaştırması süreçlerini netleştiren Hedef Filo, avantajlı uzun dönem araç kiralama fiyatları, geniş ticari araç kiralama çözümleri ve sürdürülebilir elektrikli araç kiralama seçenekleriyle operasyonlarınızı kolaylaştırıyor.